Phân tích đối thủ cạnh tranh giúp doanh nghiệp nhận diện vị thế trên thị trường, đánh giá hoạt động của các thương hiệu cùng phân khúc và tìm ra cơ hội tăng trưởng. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn quy trình thực hiện từng bước, kết hợp minh họa từ dữ liệu TMĐT thực tế, giúp Brand & Seller có thêm cơ sở dữ liệu để đưa ra quyết định kinh doanh phù hợp.
1. Phân tích đối thủ cạnh tranh là gì và phục vụ quyết định nào?
Phân tích đối thủ cạnh tranh giúp thương hiệu và nhà bán xác định:
- Vị thế trên thị trường
- Lựa chọn sản phẩm
- Giá bán
- Thông điệp truyền thông
- Và kênh phân phối dựa trên bằng chứng về đối thủ
Quá trình phân tích gồm thu thập, chuẩn hóa và đối chiếu thông tin về các doanh nghiệp cùng phục vụ một nhu cầu khách hàng, sau đó chuyển kết quả thành hành động.
Trong marketing, nghiên cứu đối thủ cần gắn với quyết định cụ thể. Với các Brand kinh doanh trên sàn TMĐT, các nhóm quyết định thường gồm:
| Nhóm quyết định | Câu hỏi cần trả lời |
| Sản phẩm và danh mục | Ưu tiên SKU nào; cần thử quy cách đóng gói hoặc combo nào? |
| Giá bán và ưu đãi | Chọn khoảng giá, mức ưu đãi nào cho sản phẩm cùng công dụng và quy cách đóng gói? |
| Định vị và thông điệp | Nhấn mạnh lợi ích nào có bằng chứng và phù hợp nhu cầu khách hàng? |
| Kênh bán | Ưu tiên đánh giá cơ hội ở sàn hoặc nhóm gian hàng nào? |
Doanh nghiệp cần kết hợp dữ liệu chi phí, khách hàng và hiệu quả kinh doanh nội bộ trước khi quyết định về lợi nhuận hoặc phân bổ ngân sách.
2. Cần phân tích những yếu tố nào và lấy dữ liệu ở đâu?
Thương hiệu và nhà bán cần tổng hợp và đối chiếu quy mô kinh doanh, danh mục sản phẩm, giá bán, kênh phân phối và thông điệp của đối thủ bằng dữ liệu cùng kỳ và cùng phạm vi.
| Yếu tố | Dữ liệu cần xem | Nguồn | Quyết định hỗ trợ |
| Quy mô | Doanh số, lượt bán, tăng trưởng | Báo cáo thị trường có phạm vi rõ ràng | Chọn đối thủ cần theo dõi |
| Danh mục | Sản phẩm chủ lực, combo, sản phẩm mới niêm yết | Gian hàng công khai | Ưu tiên SKU, quy cách đóng gói hoặc combo cần thử |
| Giá bán | Mức giá, dung tích, ưu đãi, lịch sử giá | Trang sản phẩm, các công cụ theo dõi dữ liệu TMĐT | Chọn khoảng giá cho sản phẩm tương đương |
| Kênh bán | Sàn, gian hàng, loại người bán | Tổng hợp từ gian hàng của các đối thủ | Đánh giá cơ hội phát triển theo kênh |
| Thông điệp và trải nghiệm | Lợi ích được nhấn mạnh, tên & mô tả sản phẩm, đánh giá người mua | Trang sản phẩm; website thương hiệu; nghiên cứu khách hàng | Chọn thông điệp có bằng chứng |
Dữ liệu so sánh cần cùng kỳ, cùng sàn và cùng cách tính. Từ đó, doanh nghiệp có thể dùng doanh số, danh mục và giá bán của chính thương hiệu làm mốc so sánh với đối thủ.
Cần lưu ý: Dữ liệu doanh số và lượt bán công khai trên sàn chưa đủ để xác định chi phí quảng cáo hoặc lợi nhuận của đối thủ.
3. Nên chọn mô hình phân tích đối thủ cạnh tranh nào?
Thương hiệu và nhà bán nên dùng ma trận CPM để so sánh đối thủ theo tiêu chí có trọng số, dùng SWOT để tổng hợp vị thế, cơ hội, thách thức và mô hình 5 áp lực cạnh tranh để đánh giá bối cảnh chung của thị trường ngành.
| Mô hình | Sử dụng khi | Đầu vào cần có | Đầu ra và giới hạn |
| CPM – ma trận hình ảnh cạnh tranh | Xác định thương hiệu mạnh, yếu ở đâu so với đối thủ | Tiêu chí, trọng số, thang điểm và dữ liệu cùng phạm vi | Điểm so sánh tương đối; phụ thuộc tiêu chí và cách chấm điểm |
| SWOT | Chọn ưu tiên hành động và chiến lược cho thương hiệu | Điểm mạnh, điểm yếu nội bộ; cơ hội, thách thức bên ngoài | Định hướng hành động; từng nhận định cần bằng chứng |
| 5 áp lực cạnh tranh của Porter | Đánh giá sức hấp dẫn và rủi ro gia nhập ngành hàng/phân khúc | Đối thủ hiện tại, đối thủ mới, sản phẩm thay thế, người mua, nhà cung cấp | Bối cảnh cạnh tranh ngành; không thay thế bảng so sánh từng đối thủ |
Với phân tích đối thủ trên TMĐT, bảng đối chiếu doanh số, lượt bán, danh mục, sản phẩm và giá bán sẽ cung cấp đầu vào cho việc đánh giá.
Ngoài ra, dữ liệu từ các phần mềm tổng hợp và phân tích dữ liệu TMĐT như Metric Analytics sẽ hỗ trợ cung cấp các dữ liệu chuyên sâu đến lịch sử từng mã sản phẩm, giúp người thực hiện nhanh chóng tổng hợp thông tin đầy đủ và chính xác.
4. 6 bước phân tích đối thủ cạnh tranh và ứng dụng dữ liệu TMĐT
Phân tích đối thủ cạnh tranh cần làm rõ đối thủ đang tăng trưởng nhờ đâu và doanh nghiệp có thể khai thác cơ hội nào từ những khoảng trống trên thị trường.
Dưới đây là 6 bước phân tích đối thủ cạnh tranh, kết hợp phương pháp nghiên cứu thị trường với dữ liệu thực tế trên Metric Analytics.
4.1. Bước 1. Xác định quyết định cần đưa ra và phạm vi phân tích
Trước khi thu thập dữ liệu, cần xác định rõ nghiên cứu đối thủ cạnh tranh nhằm giải quyết vấn đề kinh doanh nào.
Chẳng hạn, nếu doanh nghiệp muốn mở rộng danh mục sản phẩm Làm đẹp, câu hỏi cần trả lời có thể là: Đối thủ đang tăng trưởng nhờ nhóm sản phẩm nào? Mô hình bán sản phẩm đơn hay combo đang mang lại hiệu quả tốt hơn?
Sau khi xác định câu hỏi nghiên cứu, cần chuẩn hóa phạm vi phân tích theo 5 yếu tố:
- Ngành hàng/ngách sản phẩm: Xác định nhóm thị trường cần nghiên cứu, chẳng hạn Làm đẹp, Chăm sóc da hoặc Sữa rửa mặt.
- Sàn TMĐT: Lựa chọn phạm vi các sàn phù hợp với kênh kinh doanh mục tiêu.
- Phân khúc: Khoanh vùng theo mức giá, công dụng, quy cách hoặc nhóm khách hàng.
- Thời gian: Chốt kỳ phân tích và so sánh để đánh giá biến động và tốc độ tăng trưởng.
- Đối tượng phân tích: Xác định đối tượng so sánh là thương hiệu, gian hàng hay từng sản phẩm.
Ví dụ, với mục tiêu tìm hiểu chiến lược phát triển danh mục Sữa rửa mặt, phạm vi nghiên cứu có thể giới hạn ở các thương hiệu cùng phân khúc giá, phục vụ nhóm nhu cầu làm sạch da trên Shopee và TikTik Shop trong một quý, đối chiếu với quý liền trước.
Kết quả cần thu được: Một brief nghiên cứu ngắn gọn, ghi rõ câu hỏi kinh doanh, ngành hàng, sàn, phân khúc, kỳ dữ liệu, kỳ so sánh. Brief cần đủ cụ thể để một người khác có thể dựa vào đó tái lập đúng phạm vi nghiên cứu.
4.2. Bước 2. Chọn đối thủ trực tiếp, gián tiếp và tiềm ẩn
Danh sách đối thủ cạnh tranh cần được lựa chọn dựa trên mức độ tương đồng về nhu cầu khách hàng, công dụng sản phẩm, phân khúc giá và kênh phân phối, thay vì chỉ lấy những thương hiệu có doanh số cao nhất thị trường.
Việc phân loại đối thủ giúp doanh nghiệp nhận diện chính xác những thương hiệu đang cạnh tranh trực tiếp, những giải pháp có khả năng thay thế và các doanh nghiệp có tiềm năng gia nhập phân khúc trong tương lai.
Có thể chia đối thủ thành 3 nhóm:
| Nhóm đối thủ | Đặc điểm | Ví dụ nhận diện |
| Trực tiếp | Cung cấp sản phẩm tương tự, phục vụ cùng tệp khách hàng và nhu cầu | Các thương hiệu cùng kinh doanh sữa rửa mặt cho da dầu mụn |
| Gián tiếp | Cung cấp giải pháp khác nhưng cùng đáp ứng một nhu cầu tiêu dùng | Các sản phẩm làm sạch da khác có khả năng thay thế một phần nhu cầu sử dụng: Sữa rửa mặt cho da nhạy cảm |
| Tiềm ẩn | Chưa cạnh tranh trực tiếp nhưng có khả năng gia nhập phân khúc | Thương hiệu đang kinh doanh sản phẩm chăm sóc da và có khả năng mở rộng sang nhóm làm sạch |
Để lập danh sách, có thể tìm kiếm từ khóa sản phẩm trên các sàn TMĐT, website thương hiệu và ghi nhận những Brand xuất hiện trong cùng nhóm nhu cầu.
Tiếp đó, cần kiểm tra quy mô doanh số, danh mục sản phẩm, phân khúc giá, và lựa chọn những đối thủ có lý do rõ ràng để đưa vào nghiên cứu.
Lấy ví dụ phân tích các đối thủ cạnh tranh trong ngành Chăm sóc da mặt: Cocoon, L’Oréal, CeraVe, Lubylab và d’Alba được lựa chọn làm tập thương hiệu phân tích cạnh tranh nhờ những tương đồng trong quy mô doanh số, danh mục sản phẩm và phân khúc giá bán.
Kết quả cần thu được: Một danh sách đối thủ được phân loại theo nhóm trực tiếp, gián tiếp và tiềm ẩn, kèm tên Brand, gian hàng, phạm vi sản phẩm và lý do lựa chọn. Danh sách này là cơ sở để thiết lập mẫu dữ liệu nhất quán cho các bước phân tích tiếp theo.
4.3. Bước 3. Thu thập dữ liệu và chuẩn hóa trước khi so sánh
Dữ liệu chỉ có thể phản ánh chính xác tương quan cạnh tranh khi được thu thập trên cùng phạm vi và chuẩn hóa về dữ liệu. Nếu bỏ qua bước này, doanh nghiệp có thể đưa ra kết luận sai lệch khi so sánh sai đối thủ cạnh tranh.
Để đảm bảo tính nhất quán, cần chuẩn hóa dữ liệu theo các nguyên tắc:
- Cùng kỳ phân tích: Các đối thủ phải được so sánh trong cùng khoảng thời gian và cùng kỳ đối chiếu.
- Cùng phạm vi kênh: Không đặt dữ liệu của một sàn cạnh dữ liệu tổng hợp nhiều sàn nếu chưa tách được phạm vi tương ứng.
- Cùng loại người bán: Phân biệt gian hàng chính hãng và đại lý khi đánh giá năng lực cạnh tranh.
- Cùng quy cách sản phẩm: Khi so sánh giá, cần đối chiếu cùng dung tích, trọng lượng hoặc quy cách đóng gói.
- Tách biệt loại dữ liệu: Phân biệt sản phẩm đơn với combo, dữ liệu phát sinh trong kỳ với dữ liệu tích lũy.
Kết quả cần thu được: Một bảng dữ liệu đã chuẩn hóa, có thể đối chiếu trực tiếp giữa các đối thủ, kèm danh sách những chỉ số còn thiếu và giới hạn của từng nguồn dữ liệu.
Trên Metric Analytics, có thể sử dụng tính năng Theo dõi đối thủ để tổng hợp danh sách các đối thủ cạnh tranh, đồng thời theo dõi danh sách các gian hàng nhanh chóng, chính xác và cập nhật số liệu mới nhất.
4.4. Bước 4. So sánh quy mô, tăng trưởng, sản phẩm chủ lực và giá bán của đối thủ
So sánh doanh số, lượt bán và cơ cấu sản phẩm giúp doanh nghiệp nhận diện khoảng cách cạnh tranh, tuy nhiên, số liệu tổng quan chỉ là điểm bắt đầu; cần tiếp tục phân tích sản phẩm bán chạy, giá bán và lịch sử thay đổi thông tin sản phẩm để xác định nguyên nhân.
Dữ liệu tổng quan của các đối thủ cạnh tranh trong thị trường Chăm sóc da mặt trên Metric Analytics (từ 01/07/2026 – 30/09/2026) cho thấy sự khác biệt đáng chú ý giữa 02 đối thủ cạnh tranh CeraVe và Lubylab:
Mặc dù doanh số của LubyLab và CeraVe gần như tương đương ở lần lượt 248,5 nghìn tỷ và 249,9 nghìn tỷ đồng, lượt bán của CeraVe cao hơn gần 4 lần so với LubyLab. Mức chênh lệch lượt bán này đặt ra câu hỏi về sự khác biệt trong cơ cấu giá bán, quy cách đóng gói, tỷ trọng combo và kênh phân phối của từng thương hiệu.
Để tìm lời giải, cần tiếp tục phân tích theo 4 hướng:
- Sản phẩm bán chạy: Xác định nhóm sản phẩm đóng góp doanh số và lượt bán lớn nhất. Trong ví dụ của LubyLab, 16/20 sản phẩm thuộc Top bán chạy là combo hai hoặc nhiều sản phẩm, cho thấy hình thức bán combo là một hướng đáng nghiên cứu để nâng cao giá trị đơn hàng.
- Lịch sử giá và lượt bán: Theo dõi biến động giá theo thời gian, đối chiếu với lịch sử bán để nhận diện các giai đoạn đối thủ có điều chỉnh về giá và biến động doanh số.
- Lịch sử thay đổi thông tin: Quan sát những thay đổi về hình ảnh đại diện và thông tin sản phẩm.
- Sản phẩm mới: Theo dõi các SKU mới và combo được bổ sung để nhận diện hướng mở rộng danh mục.
Từng hạng mục trên đều có thể truy xuất data từ Metric Analytics với biểu đồ và minh họa trực quan:
Kết quả cần thu được: Mỗi phát hiện nên được tổng hợp theo cấu trúc: Dữ liệu quan sát → Cách diễn giải → Điều cần kiểm chứng. Từ đó, doanh nghiệp có thể xác định nhóm sản phẩm đáng nghiên cứu, chiến lược giá và mô hình bán hàng cần thử nghiệm.
→ Đọc thêm: 03 bước xây danh sách dự báo hàng bán chạy trong 3 tháng kế tiếp
4.5. Bước 5. Chuyển insight rút ra sau khi phân tích đối thủ thành hành động thử nghiệm
Kết quả phân tích đối thủ cạnh tranh chỉ có giá trị khi được chuyển thành những hành động cụ thể, có căn cứ và có khả năng đo lường.
Có thể tổng hợp kết quả bằng bảng so sánh hoặc SWOT, dựa trên những tiêu chí đã phân tích như quy mô doanh số, tốc độ tăng trưởng, danh mục sản phẩm, phân khúc giá và hình thức bán hàng. Mỗi nhận định cần phân biệt rõ ba lớp thông tin:
- Dữ kiện: Những gì được ghi nhận trực tiếp từ dữ liệu, chẳng hạn 16/20 sản phẩm trong Top bán chạy của Lubylab là combo hai sản phẩm hoặc combo theo công dụng bổ sung.
- Giả thuyết: Cách lý giải có thể có về kết quả quan sát, chẳng hạn combo giúp tăng giá trị đơn hàng nhờ kết hợp các sản phẩm có công dụng liên quan.
- Hành động: Đề xuất thử nghiệm có phạm vi cụ thể, ví dụ: triển khai combo bổ trợ cho một nhóm sản phẩm phù hợp, sau đó so sánh với hình thức bán lẻ.
Kết quả cần thu được: Danh sách hành động được sắp xếp theo mức độ ưu tiên, gắn với bằng chứng, giả thuyết cần kiểm chứng. Đây cũng là đầu vào để xây dựng bảng kế hoạch hành động và so sánh đối thủ ở phần tiếp theo.
→ Đọc thêm: Chiến thuật tăng trưởng kép cả doanh số & lợi nhuận dành cho thương hiệu kinh doanh TMĐT.
4.6. Bước 6. Theo dõi thay đổi của đối thủ và cập nhật phân tích thường xuyên
Phân tích đối thủ cạnh tranh cần được cập nhật định kỳ để nhận diện những thay đổi trong chiến lược sản phẩm, giá bán và hoạt động kinh doanh của các thương hiệu.
Một kết quả nghiên cứu chỉ phản ánh thị trường trong phạm vi thời gian được quan sát, vì vậy doanh nghiệp cần duy trì dữ liệu lịch sử để kiểm tra lại các nhận định và điều chỉnh kế hoạch khi xuất hiện diễn biến mới.
Để hoạt động theo dõi có tính nhất quán, cần thực hiện 3 việc:
- Lưu trữ bảng so sánh: Giữ lại dữ liệu gốc, nguồn thu thập, kỳ phân tích và các nhận định đã đưa ra để có thể đối chiếu giữa những lần cập nhật.
- Thiết lập chu kỳ theo dõi: Xác định tần suất cập nhật dựa trên quyết định kinh doanh cần hỗ trợ. Chẳng hạn, các biến động giá và lượt bán cần được quan sát thường xuyên hơn những thay đổi trong danh mục sản phẩm.
- Ghi nhận các yếu tố tác động: Đánh dấu thời điểm diễn ra chiến dịch khuyến mãi, thay đổi ưu đãi, điều chỉnh thông tin sản phẩm hoặc xuất hiện sản phẩm mới để tránh so sánh những kỳ có bối cảnh khác biệt (VD: Tết Nguyên đán).
Trên Metric Analytics, có thể tạo một danh sách các đối thủ cần phân tích, lựa chọn thời gian phân tích linh hoạt để cập nhật dữ liệu theo từng tuần.
Ngoài ra, dữ liệu lịch sử giá, lịch sử đã bán và lịch sử thay đổi thông tin sản phẩm có thể hỗ trợ đối chiếu diễn biến của từng sản phẩm qua các thời điểm. Danh sách sản phẩm mới cũng giúp nhận diện những sản phẩm được ghi nhận trên sàn trong kỳ theo dõi.
Lưu ý: thời điểm mã sản phẩm mới xuất hiện không đồng nghĩa với thời điểm Brand chính thức ra mắt dòng sản phẩm mới, bởi sản phẩm có thể đã được kinh doanh trước đó ở kênh khác.
Kết quả cần thu được: Một bảng theo dõi đối thủ, quy định rõ chu kỳ cập nhật, nguồn dữ liệu, các chỉ số cần quan sát và điều kiện xem xét lại từng giả thuyết. Khi có dữ liệu mới, doanh nghiệp cần đối chiếu với các kỳ có độ dài và bối cảnh tương đương để xác định thay đổi thực sự, từ đó cập nhật thứ tự ưu tiên và kế hoạch hành động.
5. Mẫu bảng phân tích đối thủ cạnh tranh dành cho Brand & Sellers
Một bảng phân tích đối thủ cạnh tranh hiệu quả cần giúp doanh nghiệp đối chiếu các chỉ số kinh doanh, nhận diện điểm mạnh, điểm yếu của từng thương hiệu và xác định hành động tiếp theo dựa trên dữ liệu.
Dưới đây là mẫu bảng phân tích đối thủ cạnh tranh dành cho Brand & Sellers, có thể áp dụng khi nghiên cứu thị trường TMĐT, đánh giá vị thế cạnh tranh hoặc xây dựng kế hoạch phát triển sản phẩm.
Bảng 3. Mẫu bảng phân tích đối thủ cạnh tranh
| Tiêu chí | Brand của bạn | Đối thủ A | Đối thủ B | Nguồn/kỳ/phạm vi |
| Doanh số | [Điền dữ liệu] | [Điền dữ liệu] | [Điền dữ liệu] | [Nguồn, kỳ, sàn] |
| Tăng trưởng doanh số (%) | [Điền dữ liệu] | [Điền dữ liệu] | [Điền dữ liệu] | [Kỳ hiện tại/kỳ so sánh] |
| Lượt bán | [Điền dữ liệu] | [Điền dữ liệu] | [Điền dữ liệu] | [Nguồn, kỳ, sàn] |
| Số sản phẩm có lượt bán | [Điền dữ liệu] | [Điền dữ liệu] | [Điền dữ liệu] | [Nguồn, kỳ, bộ lọc] |
| Phân khúc giá chủ lực | [Khoảng giá] | [Khoảng giá] | [Khoảng giá] | [Cùng quy cách sản phẩm] |
| Sản phẩm chủ lực | [Tên/nhóm sản phẩm] | [Tên/nhóm sản phẩm] | [Tên/nhóm sản phẩm] | [Top sản phẩm trong kỳ] |
| Hình thức bán | [Đơn/combo] | [Đơn/combo] | [Đơn/combo] | [Phạm vi listing] |
| Sản phẩm mới | [Số lượng/nhóm sản phẩm] | [Số lượng/nhóm sản phẩm] | [Số lượng/nhóm sản phẩm] | [Kỳ ghi nhận listing] |
Bảng 4: Bảng tổng hợp nhận định và hành động
| Tiêu chí | Nhận định | Hành động đề xuất |
| Quy mô và tăng trưởng | [Brand nào tăng trưởng tốt hơn? Chênh lệch bao nhiêu so với kỳ đối chiếu?] | [Xác định mục tiêu tăng trưởng hoặc nhóm đối thủ cần ưu tiên theo dõi] |
| Danh mục sản phẩm | [Nhóm sản phẩm nào đóng góp doanh số chính?] | [Nghiên cứu mở rộng hoặc tối ưu danh mục] |
| Phân khúc giá | [Khoảng giá nào có sức mua tốt và mức độ cạnh tranh phù hợp?] | [Thử nghiệm mức giá hoặc định vị sản phẩm] |
| Hình thức bán | [Sản phẩm đơn hay combo đang có kết quả nổi bật?] | [Thử nghiệm hình thức bán phù hợp] |
| Sản phẩm mới | [Đối thủ đang mở rộng sang nhóm nhu cầu nào?] | [Đánh giá cơ hội phát triển sản phẩm mới] |
Xem cách thu thập và đối chiếu dữ liệu trên Metric Analytics
Khi sử dụng bảng, cần bảo đảm dữ liệu được so sánh trên cùng kỳ, cùng sàn và cùng phạm vi sản phẩm.
Sau khi hoàn thành bảng so sánh, doanh nghiệp có thể chuyển các phát hiện thành kế hoạch hành động với KPI cụ thể. Đây là cơ sở để lựa chọn những cơ hội tăng trưởng đáng thử nghiệm, đồng thời theo dõi hiệu quả thực tế trước khi quyết định mở rộng đầu tư.
6. Những sai lệch cần tránh khi đọc dữ liệu đối thủ trên TMĐT
Một chỉ số được ghi nhận chính xác vẫn có thể dẫn đến kết luận sai nếu Brand bỏ qua phạm vi thu thập, đặc điểm sản phẩm hoặc các yếu tố khác diễn ra trong cùng thời kỳ.
6.1. So sánh dữ liệu không cùng phạm vi
Doanh thu của một gian hàng không thể so sánh trực tiếp với tổng doanh thu của một thương hiệu nếu phạm vi dữ liệu khác nhau. Tương tự, dữ liệu giữa các sàn, các giai đoạn hoặc các nhóm sản phẩm chỉ có ý nghĩa đối chiếu khi được đặt trên cùng một cơ sở.
Trước khi kết luận đối thủ đang tăng trưởng nhanh hơn, cần kiểm tra lại thời gian phân tích, sàn TMĐT, danh sách gian hàng và đơn vị so sánh đã thống nhất hay chưa.
6.2. Đánh đồng tăng trưởng doanh thu với hiệu quả kinh doanh
Doanh thu tăng không đồng nghĩa với việc đối thủ đang kinh doanh hiệu quả hơn. Chẳng hạn, một thương hiệu có thể bán được nhiều sản phẩm hơn nhưng doanh thu không tăng tương ứng; hoặc mức tăng trưởng của đối thủ đang thấp hơn mức tăng trưởng chung của ngành.
Cần kết hợp thêm thông tin về giá bán, cơ cấu sản phẩm và hình thức bán combo trước khi đưa ra nhận định.
6.3. Kết luận quan hệ nhân quả từ những biến động xảy ra cùng thời điểm
Khi một chỉ số tăng ngay sau khi đối thủ thay đổi hình ảnh, giá bán hoặc nội dung sản phẩm, không nên mặc định thay đổi đó là nguyên nhân trực tiếp.
Đây là một tín hiệu đáng theo dõi, nhưng chưa đủ để khẳng định hình ảnh mới tạo ra mức tăng trưởng này vì còn có thể tồn tại các yếu tố khác như chương trình khuyến mãi, quảng cáo hoặc biến động nhu cầu.
6.4. Nhầm lẫn giữa sản phẩm mới trên sàn và sản phẩm mới của thương hiệu
Dữ liệu sản phẩm mới được ghi nhận trên sàn giúp Brand phát hiện những thay đổi trong danh mục của đối thủ, nhưng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc thương hiệu vừa ra mắt một dòng sản phẩm hoàn toàn mới.
Đó có thể là combo từ các sản phẩm hiện có, biến thể dung tích, phiên bản đóng gói khác hoặc sản phẩm mới thực sự. Vì vậy, cần kiểm tra tên gọi, thành phần, công dụng, quy cách và mối liên hệ với danh mục hiện tại trước khi đánh giá hướng mở rộng sản phẩm của đối thủ.
7. Câu hỏi thường gặp khi phân tích đối thủ cạnh tranh
7.1. Phân tích đối thủ cạnh tranh trong marketing cần xem những yếu tố nào?
Phân tích đối thủ cạnh tranh trong marketing thường tập trung vào năm nhóm yếu tố: đối thủ hiện tại, nguy cơ gia nhập từ đối thủ mới, nguy cơ từ sản phẩm hoặc dịch vụ thay thế, quyền lực thương lượng của khách hàng và quyền lực thương lượng của nhà cung cấp.
Tùy mục tiêu nghiên cứu, có thể ưu tiên một số nhóm nhất định. Chẳng hạn, dữ liệu TMĐT hỗ trợ quan sát giá bán, danh mục sản phẩm, gian hàng và kết quả bán hàng, trong khi thông điệp truyền thông, trải nghiệm tại cửa hàng hay mức độ hài lòng của khách hàng cần được nghiên cứu thêm từ website, mạng xã hội, khảo sát và các nguồn phù hợp khác.
7.2. Nên dùng SWOT, CPM hay mô hình 5 áp lực cạnh tranh?
Ba mô hình phục vụ những cấp độ phân tích khác nhau, vì vậy nên lựa chọn mô hình phân tích dựa trên quyết định cần đưa ra.
- CPM phù hợp khi cần đối chiếu trực tiếp các đối thủ theo tiêu chí cụ thể.
- SWOT phù hợp khi cần góc nhìn tổng quan về điểm mạnh, điểm yếu của thương hiệu và cơ hội, thách thức của thị trường để lập chiến lược kinh doanh.
- Còn mô hình 5 áp lực cạnh tranh phù hợp để đánh giá cấu trúc ngành, bao gồm mức độ cạnh tranh giữa các đối thủ hiện tại, nguy cơ gia nhập của đối thủ mới, sản phẩm thay thế và sức ép từ khách hàng, nhà cung cấp.
7.3. Có thể nghiên cứu đối thủ cạnh tranh khi chưa dùng Metric không?
Có. Thương hiệu có thể bắt đầu bằng cách tổng hợp thông tin công khai từ gian hàng, website, mạng xã hội và các nền tảng TMĐT vào một bảng tính để theo dõi giá bán, sản phẩm, chương trình bán hàng và những thay đổi của đối thủ.
Tuy nhiên, việc tự thu thập thường tốn công cập nhật và khó khôi phục đầy đủ dữ liệu lịch sử; Metric Analytics sẽ là một công cụ đắc lực hỗ trợ theo dõi, đối chiếu dữ liệu bán hàng và sản phẩm của các gian hàng trên TMĐT.
7.4. Làm sao nhận diện đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn?
Đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn có thể được nhận diện thông qua các doanh nghiệp đang hoạt động ở phân khúc lân cận nhưng có khả năng mở rộng sang nhóm khách hàng hoặc nhu cầu mà Brand đang phục vụ.
Một số tín hiệu cần theo dõi gồm danh mục sản phẩm mới, hoạt động trên kênh bán hàng mới, năng lực phân phối và những thông tin công khai về kế hoạch mở rộng; việc doanh nghiệp chưa trực tiếp tham gia phân khúc hiện tại không có nghĩa họ sẽ không trở thành đối thủ trong tương lai.
7.5. Bao lâu nên cập nhật bảng phân tích đối thủ?
Brand nên cập nhật bảng phân tích đối thủ cạnh tranh sau từ 1 tuần – 1 tháng tuỳ vào tốc độ biến động của ngành hàng và tần suất ra quyết định kinh doanh.
Brand nên cập nhật sát hơn khi đối thủ triển khai chiến dịch lớn, thay đổi giá, ra mắt sản phẩm hoặc có biến động đáng chú ý; đồng thời cần duy trì các kỳ so sánh nhất quán để phân biệt xu hướng thực tế với biến động ngắn hạn.
Kết luận
Phân tích đối thủ cạnh tranh chỉ thực sự có giá trị khi giúp Brand & Sellers chuyển dữ liệu thành quyết định có căn cứ, đồng thời xác định được những chỉ số và tín hiệu cần tiếp tục theo dõi.
Bắt đầu ngay hôm nay: Lựa chọn 3 đối thủ cạnh tranh gần nhất, áp dụng quy trình phân tích trên dữ liệu TMĐT và khám phá những cơ hội tăng trưởng cho thương hiệu.
Đăng ký trải nghiệm Metric Analytics để theo dõi, so sánh và phân tích hoạt động của nhóm đối thủ một cách nhanh chóng, chính xác và toàn diện hơn.
Trải nghiệm Metric Analytics ngay
Về Metric
Công ty Cổ phần Khoa học Dữ liệu (Metric) là đơn vị cung cấp nền tảng tổng hợp và khai thác dữ liệu thông minh, ứng dụng công nghệ Big Data & AI để cung cấp các giải pháp Market Intelligence và Business Intelligence.
Metric hiện đang hỗ trợ hơn 1.500 doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam, đặt mục tiêu chạm mốc 10.000 doanh nghiệp vào năm 2030 và tiếp tục khẳng định vị thế là đối tác chiến lược của các tổ chức uy tín như Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (VECOM), Cục Phát triển Thương mại điện tử & Kinh tế số (Bộ Công Thương), các nền tảng TMĐT hàng đầu.
- Website: www.metric.vn
- Email: info@metric.vn
- Hotline: 0338 062 221
